| Preek 2 mei |
|
Geloof jij echt dat Jezus uit de dood is opgestaan? O ja? En waarom dan? Ja, omdat dat het echt gebeurd is. Omdat de bijbel dat zegt? En daarmee uit? DIA Het geloof nu is de zekerheid der dingen, die men hoopt, en het bewijs der dingen, die men niet ziet (Hebreeën 11:1) Zoals Hebreeën zo mooi zegt. En dus is “geloof” alles wat je kan zeggen? En als iemand nou zegt: “maar dat kan toch helemaal niet? Dat iemand uit de dood opstaat?” wat zegt jij dan? Um, nou, um, dan geloof je ’t niet. En je voelt je een beetje ongemakkelijk. En dan zegt de ander ook nog: maar waarom geloof jij ’t eigenlijk wel? En dan zeg jij: omdat het waar is. En waarom dan? Omdat het in de bijbel staat. En de bijbel is waar. Hm, da’s een cirkel dus… De bijbel vraagt geloof. Maar hangt ons geloof daarmee in de lucht? De bijbel zegt nog wel iets meer. Het verhaal van de bijbel is namelijk het verhaal van ooggetuigen. Van mensen die weten waar ze het over hebben. Van mensen die zelf hebben gezien. En niet één, niet twee, niet drie, maar – Nou, hoeveel, dat hoort u in dit Bijbelgedeelte. DIA Toen wij u de glorierijke komst van onze Heer Jezus Christus verkondigden, baseerden wij ons niet op vernuftige verzinsels – integendeel, wij hebben met eigen ogen zijn grootheid gezien. (2 Petrus 1:16) dát evangelie wil ik vanmorgen met jullie uitdiepen. (Schriftlezing 1 Korinthe 15 vers 1-26)) ** Als je nog niet gelooft: Kun je eigenlijk wel in de opstanding van Jezus geloven? Als je al gelooft: Waarom geloof jij in de opstanding van Jezus? Op die vraag wil ik met jullie een antwoord zoeken. De bijbel -dat moeten we goed beseffen- is een boek dat geloof vraagt. Omdat het gaat om dingen die wij in het dagelijks leven niet ervaren. Ik zie geen mensen opstaan uit de dood. Maar de dingen die de bijbel beschrijft zijn wel een keer gebeurd. Eén keer is er iemand opgestaan uit de dood, omdat Hij de dood overwonnen heeft. Vanmiddag wil ik er op inzoomen wat nu de redenen zijn waarop ons geloof in de opstanding van Jezus Christus gebaseerd is. Ik heb niet de illusie dat ik mensen daarmee kan bekeren. Redeneringen – daar bekeer je geen mensen mee. Het kan wel helpen om bepaalde blokkades voor geloven op te ruimen. Ik wil laten zien dat je niet gek hoeft te zijn om in de opstanding te geloven. Wat ik wil is jullie en mezelf helpen om te zien dat de gebeurtenissen van Jezus’ opstanding en de dingen daar omheen echt in deze werkelijkheid hebben plaatsgevonden. Ze hebben niet plaatsgevonden in een boek, in een verhaal, maar in het echt. Dit boek is een ooggetuige verslag van mensen. Mensen die Jezus hebben gezien na zijn dood, die met Hem gesproken, gegeten, gewandeld. Mensen die door hem zijn aangeraakt. De opstanding van Christus is het hart van het christelijk geloof. Zo zegt Paulus het ook. DIA als Christus niet is opgewekt, is onze verkondiging zonder inhoud en uw geloof zinloos. (1 Korinthe 15:14) Dus is het belangrijk om te onderzoeken op welke feiten ons geloof in de opstanding is gefundeerd. Laten we daar eens wat dieper induiken. ** Tegenstanders van het christelijk geloof zeggen: de verhalen over de opstanding verschillen van elkaar. Als ze allemaal de opstanding beschrijven, hoe komt het dan dat ze van elkaar verschillen? In Matteüs zit een engel op de steen voor het graf. In Marcus zit een jongeman ín het graf. In Lucas zijn er 2 mannen binnen in witte kleren. Wat is waar? Matteüs vertelt dat Maria van Magdala en de andere Maria bij het graf waren. In Marcus zijn het de 2 Maria’s en Salome. In Lucas zijn het Maria van Magdala, Maria de moeder van Jakobus, Johanna en de andere vrouwen! Wat is waar? Een Probleem? En als het nou eens een oplossing is? Geen nadeel maar een voordeel? DIA In elk geval blijkt dat onafhankelijk van elkaar mensen het lege graf hebben beschreven. Juist de tegenstrijdigheden laten zien dat het geen afgesproken werk is, geen complot is. Dat is nou een kenmerk van echte geschiedschrijving. Dat er verschillen zijn tussen de verhalen. Stel, we zouden 4 mensen vragen om een verslag te maken van deze kerkdienst. En dan eens kijken hoeveel die verslagen op elkaar lijken of van elkaar verschillen. Ik geef je op een briefje dat die 4 verslagen veel méér van elkaar verschillen dan de 4 evangeliën. De overeenkomst valt op, en de verschillen laten juist zien dat de evangelisten verschillende ooggetuigenverslagen hebben opgetekend. De overeenkomst is zó groot dat het volstrekt geloofwaardig is: 4 mensen beweren onafhankelijk van elkaar: zo is het gebeurd. ** Als dit dan het hart van het geloof is, zal het wel mooi verteld zijn… toch? Hoe Jezus met heerlijkheid en macht uit het graf komt En iedereen die tegen Hem was het zag – priesters, joodse leiders, Romeinse bewaarders, en al. Nee. Dat zeggen legendes die eeuwen later zijn ontstaan, nadat de oogetuigen uitgestorven zijn. DIA De bijbel is heel eenvoudig. Geen franje! Het graf is leeg. Niemand was erbij toen Jezus weer tot leven kwam. Niemand heeft gezien hoe hij opstond. Niemand heeft hem in alle rust de doeken zien opvouwen. Niemand heeft gezien hoe hij de steen wegrolde en frank en vrij uit het graf vertrok. Dus is het ook niet opgeschreven. Het bewijs moet ‘m zitten in dat Jezus werkelijk in levende lijve gezien is na zijn dood! Wij geloven de opstanding van Christus op basis van ooggetuigen die elk hun eigen verhaal vertelden, zonder franje. Wat ze vertellen, is bepaald niet positief over de leerlingen, over de grondleggers van de kerk. Ze zijn bang, chaotisch, snappen er niks van. Niet echt het verhaal dat je zou willen vertellen – als het verzonnen was had je wel met een beter gekomen. ** DIA Dan is er nog dat vreemde punt dat het vrouwen zijn die van de opstanding vertellen. En dat is heel vreemd. Dat juist uitgerekend vrouwen de hoofdrol spelen bij het ontdekken van het lege graf. Vrouwen stonden in het eerste-eeuwse Palestina ergens onderaan de maatschappelijke ladder. Er zijn oude uitspraken van rabbi’s die luiden: “mogen de woorden van Wet eerder verbrand worden dan aan vrouwen gegeven worden.” of wat dacht je van deze: “Gezegend is hij wiens kinderen mannelijk zijn, maar wee hem wiens kinderen vrouwelijk zijn.” De getuigenverklaringen van vrouwen werden als zo onbetrouwbaar beschouwd dat ze niet eens als wettige ooggetuigen mochten optreden voor een joodse rechtbank. In dat licht in het heel opmerkelijk dat de hoofdgetuigen van het lege graf deze vrouwen waren die tot de vriendenkring van Jezus behoorden. Als je de opstanding in scène wilt zetten, het geloofwaardig wil laten overkomen, dan zou de legende zeker mannelijke discipelen als de ontdekkers van het graf hebben afgeschilderd – Petrus of Johannes bijvoorbeeld. Het feit dat vrouwen de eerste getuigen van het lege graf waren, wordt het meest logisch verklaard uit het feit dat zij – of je het nou leuk vindt of niet – de ontdekkers van het lege graf waren! Dit toont aan dat de vier evangelisten getrouw hebben vastgelegd wat er gebeurd was, zelfs als het gênant was. Dit getuigt meer van historische echtheid dan van legendes. ** Jezus is levend gezien na zijn kruisdood! Ik vraag aandacht voor de formulering die Paulus kiest aan het begin van dit hoofdstuk. Vers 3: Het belangrijkste dat ik u heb doorgegeven, heb ik op mijn beurt ook weer ontvangen: ik vraag even aandacht voor deze zin. Wat is dit voor een manier van zeggen? Het zijn rabbijnse termen, technische termen, gangbare termen, die aangeven dat hij een heilige overlevering doorgeeft. Algemeen zijn wetenschappers het er over eens dat dit geen uitspraak is die Paulus heeft bedacht, maar dat het een soort basisgeloofsbelijdenis is. Een geloofsbelijdenis die door werd gegeven binnen de 1e christelijke gemeente. We weten dat Paulus zijn 1e brief aan de Korintiërs tussen 55 en 57 na Chr. heeft geschreven. Als hij in z’n brief aangeeft dat hij deze belijdenis al aan de gemeente van Korinthe heeft doorgegeven toen hij op bezoek was (en dat bezoek was in 51), dan moet dat betekenen dat die belijdenis zelf nog ouder is dan zijn bezoek aan Korinthe. Dit is dus ongelofelijk vroeg materiaal, oorspronkelijk bewijs van het feit dat Jezus is verschenen aan sceptische, kritische mensen als Paulus en Jakobus, om nog maar te zwijgen van Petrus en Thomas. ** Hier komen we het totnutoe belangrijkste bewijs tegen: bewijs van ooggetuigen. DIA En dan niet een handjevol, niet 12 discipelen, niet 50, maar aan 500 tegelijk. Van wie de meesten nog leven. Paulus nodigt zijn lezers ahw uit, om deze mensen op te zoeken. Ga maar met ze praten! Je zou zo’n zinnetje nooit opnemen als je er niet van overtuigd was dat deze 500 Jezus in levende lijve hadden gezien! ** Maar er is nog belangrijker bewijs. DIA De discipelen waren bereid om te sterven voor wat zij gezien hebben. Wat waren de discipelen voor mannen? Waren het erg gelovige mannen? Geneigd om alles te geloven wat ze zagen? (wie gaat daar ‘ns op in?) Nou, als je de bijbel kent dan weet je dat ze ongeveer elke keer dat zo minstens zo ongelovig waren als wij. -Toen Jezus met een grote mensenmenigte in een verlaten gebied was, paniek onder de leerlingen. “we hebben maar 5 broden en 2 vissen.” Ze zeiden niet: oh, hij zal wel een wonder doen, Jezus. Nee, ze stonden perplex dat hij met die 5 broden en 2 vissen maar liefst 5000 man te eten gaf, vrouwen & kinderen niet meegerekend (want die waren niet in tel, weet je nog?). -Of toen ze met de boot op het meer voeren, ’s nachts, en het begon te stormen. Ze schreeuwden het uit: meester, we vergaan! En ze waren doodstil toen Jezus met een enkel woord de wind en de golven tot rust bracht. -En Thomas, ken je die? Die niet wilde geloven dat Jezus was opgestaan? En die het pas geloofde toen Jezus in levende lijve voor hem stond en Tomas de handen en voeten van Jezus kon zien, met de gaten van de spijkers er nog in? Als ze dan niet zo gelovig waren, waren ze dan misschien stoer & dapper? DIA Dat zie je nog wel eens: dat types die niet zo gelovig zijn, juist heel stoer zijn. Niet echt. Toen Jezus werd gearresteerd, vluchtten Jezus’ leerlingen alle kanten uit. Zo bang waren ze. En Petrus beweerde zelfs tot 3 keer toe: ik ken Jezus helemaal niet. (De verloochening door Petrus, waarna de haan 3maal kraaide.) Toen Jezus gekruisigd werd, viel de jezus-beweging ogenblikkelijk uit elkaar. Ze hadden er niet langer vertrouwen in dat Jezus door God gezonden was. Omdat ze geloofden dat wie gekruisigd was, door God vervloekt is. Er was hun ook geleerd dat God zijn Messias heus niet zou laten lijden en sterven. En je ziet hoe ze hun ouwe beroepen weer oppakken. Het vissen bijvoorbeeld. En we zien hoe sceptisch ze zijn als ze horen van zijn opstanding. Niemand zat op Jezus te wachten, laat het evangelie zien. Niemand. De enigen die rekening hielden met Jezus’ opstanding waren de joodse leiders. Die hadden wachters bij het graf gezet. Da’s wel het dieptepunt van de bijbel: alleen Jezus’ tegenstanders!!! Maar de leerlingen kunnen er niet omheen: Jezus leeft! Ze ontmoeten Hem, Hij eet met ze, wandelt met ze, spreekt met ze. Dan zien we dat ze hun beroep alsnog in de steek laten, samen één gemeenschap vormen en zich toewijden aan de verspreiding van ene heel specifieke boodschap: dat Jezus leeft! ** En ze waren bereid dit de rest van hun leven te verkondigen, zonder enige beloning. Er stond geen villa aan de Middellandse zee voor hen klaar. Ze moesten het hoofd bieden aan allerlei ellende: (citaat Paulus). DIA (2 Kor 11:21b-30) Als anderen over zichzelf durven op te scheppen, durf ik het ook. Ik ben toch maar een dwaas. 22 Zijn zij Hebreeën? Dat ben ik ook. Zijn zij Israëlieten? Dat ben ik ook. Zijn zij nakomelingen van Abraham? Dat ben ik ook. 23 Zijn zij dienaren van Christus? Ik ben zo gek dat ik durf te zeggen: ik nog meer. Ik heb harder gezwoegd, heb vaker gevangengezeten, heb veel meer lijfstraffen ondergaan, ben vaker in doodsgevaar geweest. 24 Door de Joden ben ik vijfmaal met veertig min één zweepslagen gestraft, 25 ik ben driemaal met stokslagen gestraft, ik ben eenmaal met stenen bekogeld en heb driemaal schipbreuk geleden. Eén keer heb ik een heel etmaal op zee rondgedreven. 26 Voortdurend was ik onderweg, bedreigd door rivieren, rovers, volksgenoten en vreemdelingen, in gevaar in de stad, in de woestijn, op zee en te midden van schijngelovigen. 27 Ik heb gezwoegd en geploeterd, vaak zonder te slapen, hongerig en dorstig, vaak zonder te eten, verkleumd en zonder kleren. 28 En dan laat ik al het andere nog buiten beschouwing: de druk waaronder ik dagelijks sta vanwege mijn zorg voor de gemeenten. 29 Als er iemand zwak is, dan ben ik het wel; gaan anderen onder verleidingen gebukt – ik word erdoor verteerd. 30 Als ik mij dan toch op iets moet laten voorstaan, doe ik het op mijn zwakheid. En tenslotte stierven de meesten van hen de martelaarsdood. Neem Petrus. Gekruisigd in Rome. Deze getuigen waren bereid om te sterven voor hun geloof. Sterven voor je geloof. Dat klinkt vandaag de dag niet meer zo goed als het vroeger klonk. Want Jamaar, zijn er niet meer mensen die bereid zijn voor hun overtuiging te sterven? Neem radicale moslims? Is dat nou een bewijs? Nou, denk eens na over het verschil? Moslims mogen dan bereid zijn te sterven voor het geloof dat Allah zich aan Mohammed heeft geopenbaard, maar deze openbaring was door niemand anders te zien. Ze denken ongetwijfeld oprecht dat het waar is, maar ze kunnen het niet zeker weten, omdat ze er niet zelf bij zijn geweest. Ze zijn geen ooggetuigen. Dat zegt de koran zelf hè, niemand heeft het gezien, alleen Mohammed. De apostelen waren echter bereid te sterven voor iets dat ze met eigen ogen hadden gezien en met hun eigen handen aangeraakt hadden: de opgestane, levende Jezus. Ze geloofden niet alleen, ze wisten! En als je 11 geloofwaardige mensen hebt, zonder bijbedoelingen, met niets te winnen en veel te verliezen, die het er allemaal over eens zijn dat ze iets met hun eigen ogen hebben waargenomen… dan moet je heel wat wegredeneren. En als je er 500 hebt, helemaal. ** Ik denk dat ik nog iets moet zeggen over “sterven voor je geloof”. De eerste christenen stierven voor hun geloof. De eerste moslims doodden anderen vanwege hun geloof. Vergeet niet dat de eerste moslims de wapens opnamen om hun overtuiging met geweld aan anderen op te leggen. In korte tijd veroverden ze heel het huidige Saudi-Arabie”. De mensen hadden de keus: sterven of moslim worden. De eerste christenen gingen helemaal niet vechten, hun enige zwaard was het woord. En talloze christenen zijn gedood, voor de wilde dieren gegooid, als levende fakkels in een van de grote amfitheaters geëindigd. Zo ging dat 300 jaren lang! En tot het jaar 325, waarin het christendom staatsgodsdienst werd, is er geen christelijk leger of wat ook geweest – alleen maar kwetsbare mensen die gingen geloven. Ik zeg dit niet om moslims zwart te maken, overbodig om te zeggen hoop ik, maar ik zeg het er uitdrukkelijk maar even bij. Het gaat mij er om, duidelijk te maken dat de 1e christenen bereid waren te sterven voor hun geloof omdat ze ooggetuigen waren. En ik wil dat volstrekt afschermen tegen zelfmoordterroristen of wie dan ook. ** DIA Dan nog iets: de bekering van sceptici. Zoals Paulus. Als farizeeër haatte hij de beweging van Jezus, die zo makkelijk met de Wet omging. Hij probeerde zoveel mogelijk volgelingen van Jezus ter dood te brengen. Plotseling, geheel onverwachts, hield hij op met vervolgen en doden. En sloot zich van de ene op de andere dag bij hun beweging aan! Hij zegt zelf dat dit komt omdat Hij Jezus heeft gezien. En dat hij vanaf die dag wonderen verrichtte, mensen genas als bewijs dat wat hij zei, waar was. ** Tijd om de balans op te maken. Ik heb jullie meegenomen op een zoektocht naar de vraag: “waarom zou je in de opstanding geloven”. En: “waarop is dat geloof gebaseerd?” Mijn doel was niet: beredeneer het met argumenten, zodat je niet meer hoeft te geloven. Het is en blijft een geloof. DIA Het geloof nu is de zekerheid der dingen, die men hoopt, en het bewijs der dingen, die men niet ziet (Hebreeën 11:1) Want het is ongelofelijk wat er gebeurde, niet normaal. Wat het oog niet heeft gezien en het oor niet heeft gehoord, wat in geen mensenhart is opgekomen, dat blijft het! Ik wilde laten zien: DIA Toen wij u de glorierijke komst van onze Heer Jezus Christus verkondigden, baseerden wij ons niet op vernuftige verzinsels – integendeel, wij hebben met eigen ogen zijn grootheid gezien. (2 Petrus 1:16) Ons geloof is gebaseerd op ooggetuigen. ** Maar het belangrijkste bewijs heb ik nog niet genoemd. Weet je wat het belangrijkste bewijs is? Nog elke dag ontmoeten mensen de opgestane Heer. In elke cultuur, van mensen met heel uiteenlopende achtergronden, talen, getuigen mensen dat Jezus hun leven veranderd heeft. In deze gemeente kunnen we zonder probleem een aantal mensen hier op dit moment laten opstaan die kunnen vertellen hoe de Jezus Christus hun leven veranderd heeft. En in een tijd waarin alles draait om beleving zou dit wel eens de belangrijkste ingang kunnen zijn die we als christenen hebben: veranderde levens, dáár kan niemand omheen! De boodschap van Jezus die leeft, heeft géén andere bedoeling dan de deur openen naar de ontmoeting met de levende Heer! Het gaat niet om feiten, niet om kennis over Jezus. Het gaat om leven met Jezus. Als je wil weten of Jezus leeft, dan kun je daar achter komen door met Hem om te gaan. Je hebt genoeg bewijsmateriaal gekregen. En je bent echt welkom voor meer. Er komt een moment dat je uitspraak moet doen. Je kunt niet zeggen: we weten het niet. Het is voor Jezus of tegen Jezus. En als je geloof hecht aan het bewijsmateriaal, dan is het redelijk, dan is het logisch, om de proef op te som te nemen. DIA Jezus zei tegen Tomas: ‘Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven.’ (Johannes 20:29) DIA 30 Jezus heeft nog veel meer wondertekenen voor zijn leerlingen gedaan, die niet in dit boek staan, maar deze zijn opgeschreven opdat u gelooft dat Jezus de messias is, de Zoon van God, en opdat u door te geloven leeft door zijn naam. (Johannes 20:30-31) |