• An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
Waar was God - Haiti?
god heeft wel wat andere dingen aan zijn botte harses. Hij heeft net de allerarmsten in Haïti door elkaar geschud, geestelijk en lichamelijk zwaar verminkt en vermoord. Gaan we bidden in de kerken om god te vragen die sloebers te helpen? Of gaan we in onze gebeden gewoon keihard schelden en vloeken op de ontoerekeningsvatbare schepper? Ik zou als gelovige het laatste doen. En als gelovige Haïtiaan helemaal. Ik zou een poppetje van hem maken en mijn voodoopraktijken op hem loslaten. Wat spijkers in zijn zoon jassen of zo. Maar ik denk dat god er onderhand het zijne van denkt. Hij murmelt in zichzelf: “Ik ben er even niet”. Even niet? God is volgens mij al eeuwen zoek.
(column Youp van ’t Hek, cabaretier)

De aardbeving in Haiti. 200.000 doden
Heeft ieder mens niet zoiets van: dit klopt niet! dit zou niet mogen gebeuren!
Waar komt dat eigenlijk vandaan?
Dat besef van hoe de dingen zouden moeten zijn.
Waar komt dat vandaan?
Youp leert het ons: die gevoelens komen van God.
En daarom : als je een column schrijft over Haiti, kom je bij God terecht.
Of je in hem gelooft of niet.

Wij geloven.
En wij kunnen het er moeilijk mee hebben.
Hoe zit dat?
God is koning van deze wereld. En Hij is liefdevol en genadig. En toch gebeuren er rampen.
En zit je er zelf niet mee, dan heb je misschien wel collega’s die daar van alles van vinden. En wat zeg je dan.
Wat ik niet ga doen is: die vraag voor eens en voor altijd beantwoorden.
Dat kan ik niet.
Maar ik geef je wel bouwstenen.


Het is vreemd om God de schuld te geven als je niet gelooft.
Of je moet het zonder God oplossen.
Maar dan aub ook geen verwijten aan zijn adres of adviezen aan christenen.
Of je lost het met God op.

Eerst maar eens zonder God.
Dus: ik probeer naar de aardbeving te kijken zonder God.
Haiti is een van de armste en meest chaotische landen ter wereld.
Hoe komt dat? Nou, Columbus ontdekte het eiland in 1492.
Al snel werden de Indianen daar tot dwangarbeiders gemaakt.
Veel indianen stierven, zowel door de onmenselijke behandeling als door de ziektes die de Spanjaarden meebrachten.
Daarom werden honderdduizenden slaven geïmporteerd uit West-Afrika.
Dan heb ik het over degenen die levend aankwamen, niet over de honderdduizenden die onderweg in de schepen stierven.
Haiti was een enorm commercieel succes.
Rond 1780 produceerde Haïti 40 procent van alle suiker en 60 procent van alle koffie die in Europa verbruikt werd.
Geen enkele kolonie kon daaraan tippen.
Tot 1804.
De westerse overheersers werden verdreven na 300 jaar land en volk te hebben uitgebuit.
Nooit is Haiti een stabiel land geworden.
Geen wonder met een bevolking met tegenstellingen tussen indiaans en Afrikaans en blank, met enorme verschillen in welvaart.
Met achtergelaten plantages.
Omdat voor die plantages 98% van het bos werd gekapt, is het land extra kwetsbaar voor orkanen en cyclonen.
En zoals bekend komen er daar elk jaar wel een paar van langs.
Wat denk je. Wat zouden wij moeten doen om dat goed te maken?
Let wel: er is geen God, dus wij moeten het met elkaar oplossen.
De Aktie voor Haïti heeft 40 miljoen euro opgebracht, dus gemiddeld hebben we 3 euro per Nederlander gegeven.
Wow. 3 euro.
Youp verwijt God dat Hij de allerarmsten heeft aangepakt.
Maar hoe zijn ze ook al weer arm geworden?
Als je wilt wijzen naar iemand, wijs dan eerst naar mensen.
Het is niet makkelijk om een antwoord te geven op de vraag wat de rol van God is bij de aardbeving.
Maar….als je deze aardbeving zonder God wil oplossen, heb je een onoplosbaar probleem.
Wat heb je de nabestaande te melden? Dood is dood.
Als je leven hier verwoest wordt door een aardbeving heb je pech: je leeft maar één keer.
En Youp, wat valt er dan te lachen?

**

Ik wil graag proberen om het met God op te lossen.
Want met mensen schiet het niet echt op.
Ook niet met christelijke mensen.
Want laten we goed voor ogen houden: het waren rooms-katholieke Spanjaarden en later rooms-katholieke Fransen die de mensen op Haiti in slavernij hebben uitgebuit.
Dus ik bedoel echt : met God. en ik bedoel niet: met christenen.
Ok. Nu kunnen we dan eindelijk naar Romeinen 8 gaan.
“God zucht” staat daar in vers 26.
Om precies te zijn: de Geest zucht.
De geest is: God zo dichtbij als Hij maar zijn kan.
God die in het hart woont van ieder die gelooft.
En die God-zo-dichtbij-als-maar-kan zucht niet zomaar.
Hij zucht met ons mee.
Als wij zuchten “wat een ramp” “wat erg, zoveel mensen dood, gewond, dakloos, zoveel mensen die hun geliefden kwijt zijn, die alles kwijt zijn”. (vs 23).
Dan zucht God mee.
En wij, wij zuchten mee met heel de schepping (22).
Dat is het eerste wat ik vanuit Gods woord tegen jullie mag zeggen.
De mensen van Haiti zuchten, wij zuchten met ze mee.
Maar belangrijker is: God zucht mee met de mensen van Haiti.
Het doet hem intens pijn.
Hij heeft namelijk die mensen zelf gemaakt.
Hij kent namelijk al die mensen bij name.
Al die mensen die voor ons geen naam hebben, hij kent ze.
Ik ken de naam van 1 Haitiaantje.
De jongen die wij via Compassion steunen.
En ik moet eerlijk bekennen dat ik niet de hele dag denk: hoe zou het met Gilbert zijn.
God is anders dan de media die vandaag aandacht vragen voor Haiti en morgen voor wat anders.
Met pijn ziet de HEER
de dood van zijn getrouwen.
(Psalm 116:15)
of, in de berijmde versie “in ’s Heren oog is kostbaar onze dood”.

**

Dan de volgende vraag: waarom doet God er niets aan?
Waarom houdt Hij schuivende aardplaten niet tegen?
Als God koning is en als Hij liefde is waarom gebeurt dit dan?

Ook daar zegt Romeinen 8 iets over. Kijk maar.
“de schepping is ten prooi aan zinloosheid,
niet uit eigen wil, maar door hem die haar daaraan heeft onderworpen.”
Een prooi. Denk aan een vogeltje dat door een kat gevangen wordt:
dat vogeltje is een prooi van die kat.
Die kat doet ermee wat ‘ie wil.
Zo is de schepping ten prooi aan de zinloosheid.
Daar is de schepping niet voor bedoeld.
Ieder mens voelt aan: “zo’n aardbeving zou niet moeten gebeuren.
“Niet uit eigen wil” dus.
Maar waarom dan wel?
Het staat er een beetje raadselachtig:
“door hem die haar daaraan heeft onderworpen.”
Wie is die “hem”.
Is dat God?
Heeft God deze wereld onderworpen aan de zinloosheid?
Nee!
Je moet een paar hoofdstukken terugbladeren.
Naar hoofdstuk 5 vers 12:
“Door één mens is de zonde in de wereld gekomen en door de zonde de dood, en zo is de dood voor ieder mens gekomen, want ieder mens heeft gezondigd.”
Die ene mens noemt hij dan een paar verzen later: Adam.
Maar het blijft niet bij die ene mens: het blijkt te gaan om elke mens.
De dood is voor ieder mens gekomen, want ieder mens heeft gezondigd.
Nu lezen we nog een keer Romeinen 8. Want de schepping is ten prooi aan zinloosheid, niet uit eigen wil, maar door de mens die haar daaraan heeft onderworpen.
Dat is het antwoord van de bijbel.
Dat er doden vallen op deze aarde is veroorzaakt door mensen.
Dat is geen populaire boodschap.
De bijbel is dan ook geen boek dat door mensen bedacht is.
Mensen zouden God de schuld geven.
Maar de bijbel geeft een dieper antwoord, een confronterend antwoord.

**

Maar God is toch almachtig?
God regeert deze wereld toch?
Waarom maakt Hij er dan geen einde aan?
Daar kun je twee dingen op zeggen.
Het eerste antwoord is: wij weten het niet.
Dat is de zaak van God.
Wie zijn wij, om God ter verantwoording te roepen.
Lees er het boek Job maar op na.
Als Job vraagt naar het waarom, krijgt hij antwoorden als:
waar was jij toen ik de wereld maakte?
Je overschat jezelf enorm en je onderschat God als je op die vraag een antwoord wilt.
Daarom kan ik geen antwoord geven op de vraag: waarom een aardbeving Haiti treft.

Toch is er wel iets te zeggen.
God laat de keus van de mensen tegen Hem overeind staan.
Hij zegt niet: och, die domme mensen hebben tegen mij gekozen, jammer dan, ik doe alsof er niets gebeurd is.
God neemt onze keus volstrekt serieus.
En – het is niet onze eenmalige keus.
Wij herhalen onze keus tegen God en tegen mensen elke dag opnieuw.
Dat slaat ons het recht uit handen om God ter verantwoording te roepen.

**

Maar er is hoop! Wat is onze hoop?
Wat is de hoop voor Haiti?
Is dat onze tv Aktie? Is dat de collecte die we gaan houden?
Is dat een column zoals die van Youp van ’t Hek ?
Youp heeft makkelijk praten.
Hij gaat niet naar Haïti om daar een dakloze te worden.
Hij sterft niet zoals één van die duizenden mensen bedolven onder het puin.
Maar levert vanuit z’n comfortabele leventje wat kritiek en leeft rustig z’n rijke leventje als gevierd man.
God is anders.
Hij blijft niet zitten waar Hij zit. Op zijn schitterende hemelse troon.
Nee, Hij kiest voor het leven van een mens.
Hij wordt geboren in het jaar nul.
In een arm gezin. In een land dat in oorlog is.
En terwijl zijn leven één en al liefde is, sterft Hij een afschuwelijke dood:
verlaten van mensen, verlaten van God.
Wie kritiek heeft op deze God weet niet waar ‘ie het over heeft.
En wie Jezus belachelijk maakt
laat zien dat ‘ie totaal niet begrijpt wie Jezus is of wat Hij gedaan heeft.

Jezus sterft aan onze ellende, aan onze schuld.
Maar het verhaal van Jezus stopt daar niet.
Jezus staat op uit de dood.
De dood heeft niet het laatste woord.
Jezus is sterker dan de dood.
Na 3 dagen verschijnt Hij levend en wel.
Tot schrik en verbazing van zijn leerlingen.
Het feit dat Hij weer leeft is de boodschap die de eeuwen door wordt doorgegeven en die ons hier in de morgenster heeft bereikt.
Jezus is sterker dan de dood.
Daar heeft Haiti wat aan.
En ook aan wat Jezus na zijn opstanding deed.
Dat Hij naar de hemel is gegaan, dat wij hem daarnaartoe mogen volgen.
En dat Hij terugkomt om zijn koninkrijk van gerechtigheid en liefde te vestigen.
Dat is hoop voor Haiti.

**

Misschien zeg je: mooie woorden.
Wat maakt het voor verschil in de praktijk?
Ik zal een verhaal vertellen uit het leven gegrepen.
Misschien ken je de organisatie “Compassion”.
Het is de waardoor Lucie en ik Gilbert sponsoren.
Aan het hoofd van deze organisatie staat Wess Stafford.
Hij is zelf als kind misbruikt en vernederd – nota bene in een tehuis van missiekinderen.
Ik zou me goed kunnen voorstellen dat een dergelijke achtergrond je voorgoed ongeschikt zou maken voor liefdadigheid en zorg – en al helemaal als dit werk wordt uitgevoerd door christenen. Maar Wess Stafford heeft door zijn geloof de mensen kunnen vergeven die hem als kind groot onrecht hebben aangedaan.
Hij zet zich nu volledig in om zoveel mogelijk kwetsbare kinderen te helpen – wereldwijd, maar vooral in de armste gebieden.
Zijn organisatie werkt ook al lang op Haïti en gelukkig is het mogelijk om deze mensen juist nu te steunen met gebed en geld.
Als Wess Stafford het kan opbrengen om voor God te blijven werken,
zou ik – met mijn bevoorrechte leven – dat dan niet kunnen?
Als een gebroken man als Wess Stafford zijn gebalde vuisten naar de hemel kan laten zakken om kinderen uit de goot te rapen, te bevrijden en te helpen aan nieuwe kansen – waarom zou ik dan verontwaardigd gaan zitten klagen?

**

God is aanwezig op Haïti.
Dat geloof ik.
De stervende mensen zijn bij Hem in goede handen.
De lijdende mensen zullen troost ontvangen.

De kathedraal in de hoofdstad ligt in puin.
De bisschop is dood.
Maar na de aardbeving vierden mensen in de open lucht avondmaal.
Brood en wijn. Tekens van Jezus’ lichaam en bloed.
Jezus is Gods antwoord op de aardbeving.
Een van de vrouwen die werd gered van onder het puin riep voortdurend:
waarom ik? Waarom werd ik gered? Waar heb ik dat aan verdiend?
En een ander shot: een vrouw die gered werd zong een lied. Een loflied op God.

Wat een verschil tussen die mensen daar en Youp hier.
Dat is het verschil tussen geloof en ongeloof.
Het is mogelijk dat we in Nederland ook zover komen.
Dat we zeggen: waarom werd ik gered? Waaraan heb ik dat verdiend?
Dat onze vragen veranderen in een loflied.
Dat gebeurt niet zomaar.
Dat kan alleen door de heilige Geest.
Hij kan sceptische hopeloze Nederlanders veranderen in mensen met hoop.
dat kan ook met jou gebeuren.
Er is maar 1 ding nodig:
Stoppen met het van jezelf te verwachten.
En beginnen het van Jezus te verwachten.
Dan word je een ander mens.
Een mens met hoop.
Als we echter nu al zouden zien waarop we hopen, zou het geen hoop meer zijn.
Wie hoopt er nog op wat hij al kan zien? 25 Maar als wij hopen op wat nog niet zichtbaar is, blijven we in afwachting daarvan volharden.

Ps 118:1 en Gz 149 (zie ik sterren aan de hemel staan)
Wet (lezen door Nadine Meeuwsen)
Ps 101:2+5 (vs 5 is schoolpsalm)
Gebed
Lezen: Romeinen 8:18-28
Gz 121:2+3+4 (God, die was en is en komt)
Tekst: Romeinen 8:20+21
Preek
Gz 150 Heer Jezus, duizend vragen
Ps 130:1+2+3+4
Gebed
Collecte
(Eline Rozema, Lotte Andringa en Laura van Dijk
Gz 159:1+2+3 (God die alles maakte)
Gz 115:1+2 (Nooit kan ’t geloof teveel verwachten)

Hieronder de tekst van het 1e Gebed:
Halleluja!
Ik wil de HEER loven met heel mijn hart
in de grote kring van oprechten.
Psalm 111:1

Ik zeg tot de HEER: 'U bent mijn Heer,
mijn geluk, niemand gaat u te boven.'
Psalm 16:2

Bij u is de bron van het leven,
door úw licht zien wij licht.
Psalm 36:10

U, HEER, roep ik aan,
mijn rots, houd u niet doof.
Als u blijft zwijgen, word ik
een dode met de doden in het graf.
Psalm 28:1

Als u de zonden blijft gedenken, HEER,
Heer, wie houdt dan stand?
Maar bij u is vergeving,
daarom eert men u met ontzag.
Psalm 130:3-4

Hoe groot is het geluk
dat u hebt weggelegd voor wie u vrezen,
dat u bereid hebt voor wie schuilen bij u,
heel de wereld zal het zien.
Psalm 31:20

Laat mij altijd wonen in uw tent,
veilig verscholen onder uw vleugels.
Psalm 61:5

Ik zie uit naar de HEER,
mijn ziel ziet uit naar hem
en verlangt naar zijn woord,
Psalm 130:5

Door het woord van de HEER is de hemel gemaakt,
door de adem van zijn mond het leger der sterren.
Psalm 33:6

Neem de sluier van mijn ogen – dan zal ik zien
hoe wonderlijk mooi uw wet is.
Psalm 119:18

Wijs mij uw weg, HEER,
laat mij wandelen op het pad van uw waarheid, vervul mijn hart met ontzag voor uw naam.
Psalm 86:11