| Zondagmiddag 10 januari 2009 |
|
Ps 106:1 en Gz 165 (Machtig God) Gebed Lezen: Matteüs 16:21-28 Lied 442:1+2+3 (Jezus ga ons voor) Tekst: hc zondag 15 Preek Ps 91:1+8 Geloofsbelijdenis Gz 139:2+3 (U looft d’apostelschaar in heerlijkheid) Collecte Dankgebed Slotzang: Ps 145:1+3 ** Stel je eens voor dat dit nieuwe jaar een boom was, die in de tuin voor jouw huis stond, dan wil ik je vragen om straks, als je thuis bent, een scherp mes te pakken en in de bast van die boom een duidelijk kruis te kerven, een kruis dat je zelf goed kunt zien en dat je alle dagen door herinnert aan dat éne kruis, een kruis dat langzaam met de boom meegroeit en als een onuitwisbaar teken je telkens weer bepaalt bij dat éne kruis. Als dit nieuwe jaar nu eens een auto was, misschien moest je ergens, voor jezelf goed zichtbaar, er een kruisje in graveren. Niet maar zo'n visje achterop de auto (want dat kun je zelf niet zien), maar een kruisje direct op je dashboard, ergens tussen toerenteller en snelheidsmeter. Want alleen maar dankzij dat kruis van Jezus Christus kan 2010 een goed jaar worden. Alleen maar als je telkens weer bij de Gekruisigde je toevlucht zoekt, van Hem leert omgaan met jezelf, met de mensen om je heen, met je tijd. Misschien komt zondag 15 een beetje snel na kerst. Maar ik ben er niet rouwig om dat vandaag juist zondag 15 aan de beurt is. Zo kunnen we heel bewust het nieuwe jaar met Christus' kruis beginnen, en leren bedenken dat het ons geloof in de Gekruisigde Christus is, dat beslist over zegen en vloek in ons leven. Juist aan zijn kruis zegent Christus ons en stelt Hij ons tot een zegen. ** Dat klinkt misschien allemaal wat gek, maar ik heb nog bijna een hele preek om het uit te werken. Zegen of vloek in ons leven, dat staat of valt met ons geloof in de Gekruisigde Christus. Zo denken we er meestal niet over na, maar het is de moeite waard om het eens te proberen, juist vandaag. De afgelopen dagen wensten we veel mensen een gelukkig Nieuwjaar toe, veel heil en zegen, Gods zegen over ons leven, of wat voor formules we ook kiezen. Wat bedoelen we dan met die zegenwens? Ik denk iets als dat het die ander het komende jaar goed zal gaan, dat hij of zij gelukkig zal zijn, dat allerlei ellende hem of haar bespaard blijft, dat het leven goed zal zijn. Dat zijn allemaal prima wensen, die we elkaar graag geven. Toch valt me er iets bij op. Als we aan het eind van de dienst de zegen van God zelf krijgen, dan klinken er heel andere woorden. Dan gaat het over de genade van Christus, over de liefde van God en over de gemeenschap van de Heilige Geest. Dat die met ons meegaan. Of het ook goed gaat met ons - dat wordt niet eens genoemd. Of we ook gelukkig zijn – het gaat hier kennelijk om andere dingen. Op deze manier kun je kennelijk gezegend zijn, óók als het je allemaal vreselijk tegen zit. Kennelijk is er toch iets meer aan de hand met zegen en vloek, dan of wij al of niet goed in ons vel zitten. Stel nu eens, dat het je in het komende jaar uitzonderlijk goed gaat. Je zakgeld wordt verviervoudigd, je krijgt leuke leraren, een goed stel vrienden en hebt geld genoeg om regelmatig uit te gaan. Of, als je wat ouder bent: je gezin draait als een zonnetje, je werk is leuk, Je inkomen gaat flink omhoog, je kan eindelijk je schulden afbetalen of die nieuwe auto kopen die je al zolang wilde hebben. Hebben we dan een gezegend jaar? Zijn we dan gezegend? Tja, dat hangt er maar van af. Je kunt er ook hoogmoedig van worden, of onverschillig tegenover God. Als je de genade van Christus, de liefde van God en de gemeenschap van de Heilige Geest erbij mist, is al die voorspoed en rijkdom niet minder dan een vloek in je leven. En mèt die genade, die liefde en die gemeenschap kan de grootste ellende je tot een zegen zijn. Kennelijk leert Christus ons op een andere manier naar de werkelijkheid te kijken. Nooit als de werkelijkheid op zich, maar altijd via Hem, via zijn Vader, via zijn Geest. Bij zegen en vloek gaat het niet om veel of weinig leuke dingen hebben, maar om verbinding hebben met de drie-enige God of niet. Als God ons alleen laat met al onze spulletjes, mogelijkheden en onmogelijkheden blijkt heel ons leven een vloek. Wij denken vaak zo makkelijk over ons leven, zo simpel over wat we meemaken. Wij weten wel of iets goed of slecht is, denken we: als iets pijn doet is het slecht en als iets een goed gevoel geeft is het goed. Maar als je kies er uit moet doet het ook pijn En drugs geven ook even een goed gevoel. Jezelf over de kop werken voor je carrière of in je gezin geeft trouwens ook vaak genoeg lange tijd een goed gevoel. Alles wat God gemaakt heeft is goed. Ja, dat zegt Paulus in 1Timoteüs 4. Dus als je er meer van krijgt is dat beter, zeggen wij, en een zegen. Maar Paulus ging verder met: als het met dankzegging aanvaard wordt, en als het geheiligd wordt door het woord van God en het gebed. Zelfs de meest simpele dingen van ons leven zijn niet op zichzelf goed. Alles moet geheiligd worden, gewijd worden, bij het kruis van Christus gebracht worden en van zijn teken voorzien. Dat beslist over zegen of vloek in ons leven. Want ons leven is een voor ons onontwarbare kluwen van goed en kwaad. Over Gods goede schepping ligt een vloek. Die vloek betekent dat de dingen ons wegtrekken van God. Om ons te binden aan mensen. Om ons afhankelijk te maken van de omstandigheden. Om ons te vangen in patronen. Er is één plek waar die vloek wordt weggenomen: aan het kruis. Vanuit het kruis schijnt het licht onze wereld binnen. Daar, aan het kruis, zegent Christus ons: Hij is door God verlaten, helemaal en intens aan zichzelf overgelaten, opdat wij met al onze spulletjes en al onze super-indrukwekkende eigen problemen nooit meer aan onszelf overgelaten zouden worden. Ook al hadden we dat verdiend. ** “Ik ben er zeker van dat Christus de vloek die op mij lag, op zich geladen heeft, Omdat de kruisdood door God vervloekt was.” Zeg de catechismus. Wat gaan wij nu doen, zo op de drempel van een nieuw jaar? We moesten inderdaad maar eens wat kruisjes gaan zetten, denk ik. Op ons mooie huis, op onze eigen kamer, ons eigen domein, bijvoorbeeld. En zo al dat moois heel bewust brengen binnen de lichtkring van het kruis. Het aan de voet van het kruis neerleggen. Dan zie je plotseling: het pakt je zomaar, verslaaft je zomaar, zuigt je zomaar mee in een leven waarin het alleen nog maar om jou gaat. Kruisjes zetten, niet alleen op de mooie dingen. Maar ook op de moeilijke, op die misschien hele zware dingen: we moesten ook maar eens wat kruisjes gaan zetten op ons verband en op de dekens van ons ziekbed, en ons in onze rolstoel heel dichtbij dat kruis laten rijden. Want niet alleen als het goed gaat word je aandacht van God afgetrokken. Maar dat gebeurt ook zomaar als het slecht gaat. Een ziekte kan je dichtbij God brengen, maar ook ver bij Hem vandaan. Het kan een belangrijke ommekeer brengen als juist midden op je ziekbed gaat ontdekken dat je alleen maar dit antwoord krijgt: “Mijn genade is u genoeg”. Net zoals Paulus dat antwoord kreeg. Kinderen van God worden nooit meer door God verlaten, dankzij Jezus. Aan het kruis zegent Jezus ons, en stelt Hij ons tot een zegen. *** Ja, ook dat tweede: Jezus stelt ons tot een zegen. Want de ware vloek van God over ons leven is dit, dat Hij ons aan onszelf overlaat, met wat wij allemaal hebben, goed en kwaad, recht en slecht, fijn of weerzinwekkend, dat Hij ons ons in onszelf laat krommen en misvormen tot mensen die opgesloten zitten in onszelf. Maar de ware zegen over ons leven is dit, dat Hij onze gebalde vuisten open maakt, onze ogen weer open doet, onze spieren weer ontspant en ons op een heel nieuwe manier laat rondkijken in ons leven. Juist als we ons leven, inclusief alles, binnen sjouwen in die lichtkring rond het kruis. Het kruis verspreidt een heel apart licht, een licht waarin we opnieuw naar onszelf en naar elkaar leren kijken. De vloek die op mij lag, heeft Hij op zich genomen. Hoe goed het mij wellicht ook ging, en hoe netjes ik altijd geleefd heb, ik ben niet beter dan anderen. We zijn samen afzichtelijk in ons kwaad, of het nu huis-tuin-en-keukenkwaad is of het kwaad van de grote of kleine misdaad, of het nu onze slordigheidszonden zijn of de zonden van onmacht of verslaving. En daar bij dat kruis komen we elkaar tegen met wat we kwijt moeten. Wat zou God nu willen dat wij met ons leven doen? Een zegen zijn voor anderen! Met onze spulletjes, met onze energie, met onze tijd, ook in het nieuwe jaar? Zet eens bewust een kruis op je spullen, op je leven, her en der in je agenda, om het niet te vergeten. Want als we dat allemaal niet gebruiken kunnen voor elkaar, als we niet delen kunnen, als je iets niet opgeven kúnt voor een ander, is het je dan niet tenslotte toch weer tot een vloek in je leven geworden? En kijk nog eens heel goed naar de dingen die je dwars zitten in je leven, mèt zo'n kruis erop: gebruikt God ze ook niet voor anderen? Als we ziek zijn, wat kan dat uitwerken naar een ander toe? Als wij aan den lijve ondervinden wat afhankelijk zijn is, wat kan dat betekenen voor anderen? Misschien dit, dat we kunnen mee-lijden met anderen. Misschien dit, dat we niet gaan preken tegen anderen om toch vooral de goede kant ervan te zien maar dat we leren om stil te zijn samen met een ander. Om met een ander te kunnen delen dat juist in zwakheid de kracht van Christus zichtbaar word. In het licht van het kruis van Christus ziet alles er anders uit, ook de ander. Nee, erg groot en sterk worden wij daar allemaal niet van. En als we groot en sterk en rijk en succesvol zijn, wordt dat erg onbelangrijk voor ons in dat vreemde licht van het kruis. Veel mensen om ons heen vinden dat maar erg vreemd. Het is ook erg vreemd. Het heeft iets te maken met de dwaasheid van God. Maar juist die dwaasheid van God blijkt steeds weer kracht en wijsheid. Wat mensen vloek zouden noemen als ze hun eigen ideeën volgden, blijkt zegen bij God. Want zegen zit hem niet in de dingen, veel of weinig, het zit hem tenslotte allemaal in de verbinding met God: de genade van onze Heer, de liefde van God, de gemeenschap van de Geest. En die genade, die liefde en die gemeenschap heeft God in Christus kruis beslissend in ons leven gezet. Daarom: graveert u gerust zo'n kruis in uw leven, zet het groot op het nieuwe jaar. Want aan zijn kruis zegent Christus ons en stelt Hij ons tot een zegen. |