Uitgangspunt van de preek: zondag 8 catechismus

Schriftlezing: Johannes 14:6-10

**

Wat zou je missen als je niet in de drie-eenheid geloofde?
Natuurlijk we weten niet beter: 1 God, 3 personen, Vader Zoon en heilige Geest.
Maar.. zou het ook maar één moment verschil uitmaken voor jou,
als het op een dag allemaal een grote vergissing van de kerk bleek?
Wat zou er voor u, voor jou, veranderen als de Joden, en de Jehova's Getuigen, de moslims en al die anderen gelijk hadden op dit punt?

Als ik zo eens rond kijk en luister in de kerk, rondkijk naar ons leven, luister naar ons bidden, naar ons onderling gesprek, dan denk ik wel eens:
er zou helemaal niets veranderen.
'God' is nu voor ons toch gewoon 'God de Vader'?
Als we bidden, zeggen we: onze Vader, die in de hemel is.
In ons leven vragen we ons af: Wat zijn de wetten van de grote Koning?
Wat wil God dat ik doe?
En die God is natuurlijk God de Vader, Hij is de éne, ware en eeuwige God.
En die is heel machtig en ongrijpbaar en heeft allerlei mogelijkheden om ons en de wereld te beïnvloeden.
En natuurlijk is er God de Zoon, lang geleden kwam de Zoon naar de aarde.
Maar kwam Hij uiteindelijk niet om ons met God, de Vader dus, te verzoenen?
Als we aan Jezus denken is Hij zomaar iemand van vroeger.
Ja natuurlijk hij is aan Gods rechterhand.
Maar blijft de Vader niet de meest echte God?
Om nog maar te zwijgen van de Geest.
Zo ongrijpbaar als de wind.
Zeker, goddelijk, maar toch wat vaag.
De echte God is en blijft God de Vader.
Verder denken we er maar niet teveel over na.
De geloofsbelijdenis van Nicea zegt:
“We geloven in de heilige Geest die samen met de Vader en de Zoon aangebeden en verheerlijkt wordt.”
Maar wie doet het?
De Zoon aanbidden, de Geest aanbidden en de Geest verheerlijken?

***

Komt dat misschien omdat God de Vader, hoog in de hemel, als de ene, ware en eeuwige God, nog wel zo veilig is.
God is in de hemel, maar wij, wij zijn op aarde.
En hier gaan wij lekker onze eigen gang.
Dát wordt nu juist nogal moeilijk,
als niet maar God de Vader, daar ver weg, de ene, ware en eeuwige God is,
maar als Vader en Zoon en Heilige Geest samen de ene, ware en eeuwige God zijn.
Dan is God plotseling ook die arm om je schouder,
die arm met die pols met dat litteken,
en die stem die zegt, van vlakbij, van naast ons:
kom maar, ik weet dat het niet goed met je gaat, je bent welkom bij ons.
Dan is God plotseling ook die stem van binnenuit, die zegt:
kom maar, je bent welkom bij ons.
Ik wil jou laten merken wat God goed vindt, wat Hem behaagt.
Ja, en zeg dan nog eens: laat me met rust.

Ontmoet God vanmiddag als de God die dichtbij wil zijn.
Ontmoet Hem als Vader, Zoon en Geest, samen de ene, ware en eeuwige God,
en Hem ons horen toeroepen: jullie zijn welkom bij ons.

***

Je bent welkom bij ons.
Dat zei ik expres. Want dat hoort helemaal bij God als de drieënige.
Wat daarmee bedoeld wordt staat heel precies in zondag 8:
deze drie onderscheiden Personen zijn (samen) de ene, ware en eeuwige God.
'God' dat mag je dus niet automatisch invullen als “de Vader”.
En 'God' dat is ook niet iets wat Vader, Zoon en Geest gemeenschappelijk hebben, een soortbegrip, zoals 'mens' wijst op wat wij gemeenschappelijk hebben,
terwijl wij toch heel verschillende mensen blijven.
Nee, 'God' dat is ten diepste: verbondenheid.
God, dat is het “samen” van de Vader, de Zoon en de Geest.
God, dat is de levende gemeenschap in liefde van Vader, Zoon en Geest.
God tintelt van relatie. God de Vader en God de Zoon kennen elkaar eeuwig.
De Vader heeft altijd en eeuwig van de Zoon gehouden en de Zoon van de Vader.
Dat geldt niet minder van God de heilige Geest.
God bestaat maar niet uit drie losse personen.
Maar Hij is in Zichzelf 3 Personen.
Alle drie volledig op elkaar betrokken.
Ze zijn volmaakt één. Geen van de Personen is op zichzelf gericht.
Er is juist perfecte samenwerking, perfect samenspel.

Weet je, zó hebben mensen God ontmoet.
Bij de doop van Jezus klink Vaders stem uit de hemel:
dit is mijn Zoon, de geliefde in wie ik mijn welbehagen heb.
En de Geest daalde in de gestalte van een duif op Hem neer.
Hoe intens zijn deze 3 verbonden.
Jezus zegt: als je Mij hebt gezien, heb je de Vader gezien. Ik en de Vader zijn één.

En hoe een zijn Jezus en Geest wel niet.
Hoe ging het bij Maria? De heilige Geest zal je overschaduwen.
Jezus is zelf door de Geest verwekt.
En Jezus belooft de Geest, en de Vader stort die Geest op Pinksteren uit
zodat de discipelen getuigen kunnen in Jeruzalem, Samaria en tot de einden der aarde.
Zo hebben de discipelen God ontmoet als de drie-enige.
Ze treden als één God op, blijken alles gemeenschappelijk te hebben, samen te zijn, te werken en te delen.
God is gemeenschap. Een in veelkleurigheid.

***

En deze God zegt tegen ons: je welkom bij ons.
Wij zijn welkom bij God!
Hij is geen gesloten gemeenschap van leven en liefde, maar een open gemeenschap, waarin plaats is voor anderen.
En daar gaat het God ook om, dat Hij zijn leven delen wil, ook met de mensen.
Dat mensen welkom zijn bij Hem. Daar ging het Hem altijd al om.
Dat is zo typerend voor de God van de bijbel, dat Hij al in het paradijs zijn levensboom delen wil, in eerste instantie vrij toegankelijk maakt voor de mensen.
Nee, God had dat niet nodig. Hij was niet eenzaam.
Hij wil uit eigen vrije wil met ons omgaan in een echt volwaardige relatie.
En als je terugkijkt vanuit het geheel van de bijbel zie je God zelf, Vader, Zoon en Geest, samen bezig om alles mooi en goed te maken.

Drie keer komt God naar ons toe.
Het gaat om onze schepping, zegt Zondag 8.
Terecht denken we bij de schepping aan de Vader.
Ook de Zoon en de Geest zijn trouwens heel betrokken bij de schepping, dat laat ik nu even liggen.
Maar zelfs de Vader, God boven ons, komt al heel dichtbij.
Hier gaat het over een God die Adam en Eva eigenhandig boetseert,
Die Adam uitnodigt om met hem te wandelen in de hof.
Hier gaat het over de God die jou heeft gebouwd, daar waar geen mens het ooit aanschouwt, en over de God die zijn Geest als levensadem inblies.
Samen is Hij God, samen wil Hij ons. We zijn welkom bij Hem, altijd al.

Dat zie je ook in het tweede werk: de verlossing.
En als de Zoon komt, komt Hij dichterbij dan de Vader ooit deed.
Dan blijft het niet bij een stem uit een brandende braamstruik, of de voorschriften van de tempeldienst.
Maar dan wordt Hij geboren in ons zondige bestaan, dan wordt Hij een mens van vlees en bloed, echt God maar ook echt mens.
Hij komt ons dicht op de huid, je moet je hand in z’n zij leggen en in zijn handen tasten waar de spijkers hebben gezeten.
En dat allemaal om ons binnen te halen in Gods gemeenschap.
Dáárvoor sterft Hij, dáárvoor draagt Hij de zonden weg, om ons terug te brengen in Gods gemeenschap.
Het gebed van Christus in Johannes 17 getuigt daar hartstochtelijk van.
En ook het gebed dat Hij ons zelf leerde spreekt daarvan.
Hij nodigt ons uit naast Hem te knielen en te zeggen “onze Vader”.
En luister hoe Hij ons binnenbrengt in Gods gemeenschap,
Hoe Hij wil dat we één zijn met Hem en zijn Vader als Hij ons leert zeggen:
uw Naam, uw wil, uw koninkrijk.
Daar zit heel dat eindeloze wonder in opgesloten dat wij opnieuw welkom zijn bij God.
Wij, mensen die onze eigen gang gaan en onszelf handhaven,
wij worden door God zelf opgehaald en welkom geheten in zijn gemeenschap.
Jezus, God met ons, Immanuël.
Dat zou voor altijd onmogelijk zijn als het niet God zelf was die ons op kwam halen.
Hij wil contact met ons, een echte, volwassen relatie van vertrouwen en overgave.
Hij neemt onze keus tégen Hem volledig serieus door die niet te negeren maar door zijn Zoon ervoor te laten sterven.

Maar dat werk is pas af met het werk van de heiliging.
Dat is de derde beweging naar ons toe.
Wie zijn schuld erkent en z’n leven buiten zichzelf zoekt,
en het roer van zijn leven overgeeft aan Jezus Christus ontvangt de heilige Geest.
Hij die ons leven vernieuwt, verandert om te lijken op Christus.
Er is die derde stem in ons leven, de stem van de Geest van God zelf, die met ons meebidt: Vader! uw Naam, uw Wil, uw Koninkrijk.
Die 3^e stem die is maar niet God boven ons, God met ons, en zoek het dan zelf maar uit.
Nee, God gaat nog een stap verder: God in ons. Christus in ons.
De Geest wil ons leren wat God wil:
Als Hij zijn adem over ons blaast worden we veranderd: goedheid, eerlijkheid, rechtvaardigheid, liefde in één woord, en Hij wil er ook ons mee bezielen en drijven, ons metterdaad opnemen in de gemeenschap die Hij is.
En Hij wil ons meenemen, dat eeuwige leven met God in.

**

Laten we eens teruggaan naar die vraag van het begin: zou er iets veranderen voor jou, als dit allemaal nu eens niet waar was, als er alleen maar de éne eenvormige God was?
Als er niets zou veranderen, als dit allemaal niets betékent in je leven, dan moet er, denk ik, nog heel wat veranderen.
Dan kèn je God nog niet.
Juist het zó ontmoeten van God is zo heerlijk.
Want déze God, samen de ene, ware en eeuwige God, gaat het altijd om gemeenschap, open gemeenschap van God en mensen.
Iedere afgod die alleen maar één is, interesseert gemeenschap niets.
Kijk maar naar de Islam, Jehova's Getuigen, of God zoals de Joden hem dienen.
Daar gaat het tenslotte alleen maar om geboden uitvoeren.
En voor wie hard genoeg heeft gewerkt verschijnt een hemel waar het ook niet gaat om gemeenschap, maar om individualistisch genieten.
Zo’n hemel lijkt nog het meest op een duur bordeel.
Ieder voor zich. Ook ons zit dat in het bloed.

Gemeenschap, ons leven werkelijk delen, delen met God en delen met elkaar, dat bevalt ons maar matig.
Wij willen zelf verwend worden.
Het draait om ons eigen geluk, onze eigen behoeften.
En het draait nog zo weinig om verbondenheid met God en verbondenheid met elkaar.
Als ik maar aan m’n trekken kom in de kerk.
Kleurrijk gemeente-zijn, wat valt daar een mooi licht op als je ziet in het perspectief van de drie-eenheid.
God is veelkleurig, wat is de Vader anders dan de Zoon en wat leren we de heilige Geest weer anders kennen!
Maar tegelijk, wat is er eenheid in God, een eenheid van majesteit en heerlijkheid.
Een eenheid gericht om ons weer in zijn gemeenschap op te nemen.

Leer God zo kennen!
En het woord van de Here Jezus zal in je leven in vervulling gaan:
De glorie die U Mij hebt gegeven, heb Ik hun gegeven, opdat ze één zijn zoals Wij één zijn: Ik in hen en U in Mij.